Reprezentacja spółki w likwidacji i upadłości

Istotnym zagadnieniem z pkt widzenia zarówno przedsiębiorcy jak i pozostałych uczestników obrotu jest prawidłowa reprezentacja spółki w upadłości i likwidacji. Jest to kluczowe, gdyż prawidłowa kwalifikacja sytuacji prawnej i faktycznej kontrahenta nie tylko pozwala zdiagnozować ewentualne ryzyka jak i przede wszystkim zagwarantować podejmowanie skutecznych czynność  bez narażenia się na ewentualną nieważność zawieranych umów. W niniejszym artykule omówimy reprezentację spółki w upadłości oraz w likwidacji.

Omawiane zagadnienie nie będzie miało zastosowanie do spółki cywilnej, będącej wszak jedynie umowną formą prowadzenia działalności gospodarczej przez strony umowy – osoby fizyczne, osoby prawne jak i jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa nadaje zdolność prawną. Zagadnienie likwidacji, restrukturyzacji i upadłości, a dalej również reprezentacji, będzie zatem dotyczyć wyłącznie wspólnika spółki – jeśli spełni określone przepisami wymogi dla każdego z tych postępowań. 

Sprawdź nasze usługi: Kancelaria Restrukturyzacyjna Wrocław

Likwidacja, restrukturyzacja, upadłość

Likwidacja jest następstwem rozwiązaniu umowy spółki. Powodem takiego rozwiązania  może być zdarzenie lub spełnienie warunku wynikające z umowy spółki, bądź z jej statutu. Do rozwiązania może również dojść chociażby na skutek decyzji wspólników, akcjonariuszy, ogłoszenia upadłości bądź innego orzeczenia Sądu. Szczegółowy tryb prowadzenia likwidacji, wymogi i warunki reguluje kodeks spółek handlowych – odrębnie dla każdej spółki prawa handlowego. Najogólniej celem samej likwidacji jest zakończenie działalności spółki, w tym zaprzestanie działalności, wyegzekwowanie wierzytelności, upłynnienie majątku oraz spłata zobowiązań spółki.

W toku likwidacji, w razie niedostatecznych środków na spłatę zobowiązań, mogą zmaterializować się podstawy do ogłoszenia upadłości spółki. W tym miejscu należy dokonać rozróżnienia. Upadłość, w odróżnieniu od restrukturyzacji, ma na celu najpełniejsze zaspokojenie wierzycieli. Tymczasem nadrzędnym celem restrukturyzacji jest uniknięcie ogłoszenia upadłości i dalszy byt przedsiębiorstwa. Warunkiem upadłości jest niewypłacalność dłużnika, zaś dla otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego poza niewypłacalnością wystarczy już samo zagrożenie niewypłacalnością.

Reprezentacja

Spółkę w likwidacji reprezentuje likwidator, którym może być wyłącznie osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Likwidatorem spółki jawnej, partnerskiej i komandytowej będzie każdy wspólnik. W przypadku kilku likwidatorów, są oni upoważnieni do reprezentowania spółki łącznie, chyba że wspólnicy lub sąd postanowią inaczej. Z kolei likwidatorami spółki z o.o., spółki komandytowo-akcyjnej oraz spółki akcyjnej są członkowie zarządu, chyba że umowa spółki lub uchwała wspólników postanowi inaczej. W przypadku gdy o rozwiązaniu orzeka sąd, to może on jednocześnie ustanowić likwidatorów. Sposób reprezentacji spółki w okresie likwidacji określa się w umowie spółki, uchwale wspólników albo orzeczeniu sądu. Należy również pamiętać, że otwarcie likwidacji powoduje wygaśnięcie prokur. W przypadku spółki akcyjnej, na wniosek akcjonariuszy reprezentujących co najmniej jedną dziesiątą kapitału zakładowego sąd rejestrowy może uzupełnić liczbę likwidatorów, ustanawiając jednego lub dwóch likwidatorów. Szczegółowe zasady reprezentacji, w tym uprawnienia i obowiązki likwidatorów wynikają wprost z przepisów kodeksu spółek handlowych.

Od dnia ogłoszenia upadłości, niezależnie czy była prowadzona likwidacja, reprezentacja spółki w upadłości należy do syndyka. Zgodnie z art. 75 prawa upadłościowego, z dniem ogłoszenia upadłości upadły traci prawo zarządu oraz możliwość korzystania z mienia wchodzącego do masy upadłości i rozporządzania nim. Z kolei, z godnie z art. 77 prawa upadłościowego, czynności prawne upadłego dotyczące mienia wchodzącego do masy upadłości są nieważne.

Q&A

Kto reprezentuje podmiot w upadłości?

Z dniem ogłoszenia upadłości upadły traci prawo zarządu oraz możliwość korzystania z mienia wchodzącego do masy upadłości i rozporządzania nim (art. 75 prawa upadłościowego). Uprawnienia upadłego wykonuje syndyk.

Kto reprezentuje spółkę po ogłoszeniu upadłości?

Z chwilą ogłoszenia upadłości spółkę reprezentuje syndyk. Organy spółki mają obowiązek wydać syndykowi cały majątek spółki, jak i dokumenty dotyczące działalności, majątku oraz rozliczeń, w szczególności księgi rachunkowe, inne ewidencje prowadzone dla celów podatkowych oraz całą  korespondencję.

Kto zarządza spółka w upadłości?

Spółką w upadłości zarządza syndyk. Do dalszego prowadzenie przedsiębiorstwa (jeżeli ma trwać dłużej niż trzy miesiące od dnia ogłoszenia upadłości), Syndyk musi uzyskać zezwolenie rady wierzycieli.

Kto reprezentuje upadłego w postępowaniu upadłościowym?

Zgodnie z art. 160 prawa upadłościowego syndyk dokonuje czynności w imieniu własnym na rachunek upadłego. Syndyk nie odpowiada za zobowiązania zaciągnięte w sprawach dotyczących masy upadłości. Odpowiada jednak za szkody wyrządzoną na skutek nienależytego wykonywania swoich obowiązków.