Wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego – jak go skutecznie złożyć?

Czym jest wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego?

Wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego to środek, dzięki któremu dłużnik albo inny uprawniony uczestnik domaga się czasowego wstrzymania egzekucji prowadzonej przez komornika, gdy dalsze jej prowadzenie kolidowałoby z innym postępowaniem albo ochroną przewidzianą w ustawie. W praktyce wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego służy do powołania się na zaistniała sytuację (pozwalająca wstrzymać egzekucję) i doprowadzenia do jej formalnego uwzględnienia w konkretnej sprawie. Zasadniczo zawieszenie ma charakter przejściowy — nie kończy egzekucji, lecz powoduje, że organ egzekucyjny nie prowadzi dalej czynności do czasu ustania przeszkody albo pojawienia się podstaw do podjęcia postępowania.

Wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego a k.p.c.

Wracając do samego wniosku, o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego mówią przede wszystkim przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, Dział IV „Zawieszenie i umorzenie postępowania”, czyli art. 818–824 k.p.c.. 

Kiedy można złożyć wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego?

Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego wskazują konkretne sytuacje, w których można złożyć wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego:

1) Wniosek wierzyciela (art. 820 k.p.c)
Wierzyciel może zażądać zawieszenia egzekucji, gdy z różnych względów nie chce chwilowo jej kontynuować, na przykład prowadzi rozmowy ugodowe z dłużnikiem albo oczekuje dobrowolnej spłaty. Co do zasady organ egzekucyjny powinien wtedy postępowanie zawiesić.
2) Zawieszenie wykonalności tytułu wykonawczego (art. 820 k.p.c)
Dłużnik może domagać się zawieszenia egzekucji, jeżeli sąd zawiesił natychmiastową wykonalność tytułu albo wstrzymał jego wykonanie. W takiej sytuacji dalsze prowadzenie egzekucji byłoby przedwczesne, bo podstawa egzekucji została czasowo osłabiona.
3) Złożenie przez dłużnika odpowiedniego zabezpieczenia (art. 820 k.p.c)
Jeżeli dłużnik złoży wymagane przez prawo zabezpieczenie, może to uzasadniać zawieszenie egzekucji. Chodzi o sytuację, w której interes wierzyciela zostaje tymczasowo zabezpieczony w inny sposób, więc dalsze czynności egzekucyjne nie są konieczne.
4) Skarga na czynności komornika (art. 821 § 1 k.p.c.)
Gdy strona wnosi skargę na czynności komornika, sąd może na wniosek zawiesić postępowanie egzekucyjne w całości albo w części. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy istnieje ryzyko, że dalsza egzekucja pogłębi skutki błędnych lub kwestionowanych czynności.
5) Zażalenie na postanowienie sądu w toku egzekucji (art. 821 § 1 k.p.c.)
Jeżeli w sprawie egzekucyjnej zostało wniesione zażalenie na postanowienie sądu, również możliwe jest złożenie wniosku o zawieszenie postępowania. Celem jest wstrzymanie dalszych działań do czasu rozstrzygnięcia środka zaskarżenia.
6) Otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego (art. 818 k.p.c.)
W przypadku restrukturyzacji egzekucja może zostać zawieszona z mocy prawa albo na podstawie przepisów szczególnych chroniących dłużnika przed indywidualnym dochodzeniem roszczeń. W praktyce wniosek o zawieszenie służy wtedy wykazaniu, że dalsza egzekucja nie powinna być prowadzona poza ramami restrukturyzacji.
7) Ogłoszenie upadłości dłużnika (art. 818 k.p.c.)
Po ogłoszeniu upadłości egzekucja dotycząca majątku wchodzącego do masy upadłości co do zasady nie powinna być dalej prowadzona. W takiej sytuacji zawieszenie ma związek z tym, że zaspokojenie wierzycieli powinno nastąpić w postępowaniu upadłościowym, a nie w drodze osobnych egzekucji.
8) Wstrzymanie konkretnej czynności przez komornika (art. 822 k.p.c.)
Nie chodzi tu o zawieszenie całego postępowania egzekucyjnego, lecz o niedokonanie konkretnej czynności egzekucyjnej. Komornik wstrzymuje się z jej dokonaniem, jeżeli jeszcze przed rozpoczęciem tej czynności dłużnik przedstawi niebudzący wątpliwości pisemny dowód, że obowiązek został już wykonany albo że wierzyciel zgodził się na zwłokę. Przepis dotyczy też sytuacji związanych z zarzutem wynikającym z małżeńskiej umowy majątkowej. To więc środek punktowy i incydentalny, a nie zawieszenie całej egzekucji. 
9) Inne szczególne przeszkody prawne przewidziane w ustawie
Czasem zawieszenie może wynikać z innych przepisów szczególnych albo z sytuacji, w której dalsze prowadzenie egzekucji byłoby sprzeczne z orzeczeniem sądu lub z toczącym się równolegle postępowaniem. Wtedy wniosek musi wyraźnie wskazywać konkretną podstawę prawną i okoliczności sprawy.

Gdzie złożyć wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego?

Wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego składa się do organu egzekucyjnego prowadzącego sprawę. Wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 820 k.p.c., na przykład na wniosek wierzyciela albo dłużnika w wypadkach wskazanych w ustawie, składa się do komornika sądowego. Jeżeli natomiast chodzi o zawieszenie związane z wniesieniem skargi na czynności komornika albo zażalenia na postanowienie sądu na podstawie art. 821 § 1 k.p.c., to wniosek kieruje się do sądu. Wniosek można złożyć osobiście w kancelarii komornika lub wydziale cywilnym sądu rejonowego (koniecznie trzeba poprosić o pieczątkę wpływu na kopii), ewentualnie wysłać listem poleconym za potwierdzeniem odbioru.

Co musi zawierać wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego?

Wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego powinien zawierać przede wszystkim:
1) Oznaczenie organu – wskazanie, do kogo kierowane jest pismo, czyli do komornika albo do sądu.
2) Sygnaturę sprawy egzekucyjnej – numer sprawy, który pozwala przypisać wniosek do właściwego postępowania.
3) Dane stron postępowania – imię, nazwisko lub nazwę wierzyciela i dłużnika oraz ich adresy.
4) Dokładne żądanie – wyraźne wskazanie, że strona wnosi o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, w całości albo w określonej części.
5) Podstawę prawną – wskazanie przepisu, na którym opiera się wniosek, najczęściej art. 820 albo art. 821 k.p.c.
6) Uzasadnienie wniosku – opis okoliczności, które uzasadniają zawieszenie egzekucji.
7) Dowody i załączniki – dokumenty potwierdzające zasadność wniosku, np. postanowienie sądu, dowód zabezpieczenia, odpis skargi, ugodę, harmonogram spłat.
8) Podpis wnioskodawcy – własnoręczny podpis strony albo pełnomocnika.

Skutki zawieszenia postępowania egzekucyjnego

Zawieszenie postępowania egzekucyjnego wywołuje skutki procesowe zarówno dla wierzyciela, jak i dla dłużnika. 
1) Wstrzymanie dalszych czynności egzekucyjnych – po zawieszeniu organ egzekucyjny co do zasady nie prowadzi dalej czynności zmierzających do przymusowego zaspokojenia wierzyciela.
2) Możliwość zawieszenia całości albo części egzekucji – w niektórych przypadkach zawieszenie może dotyczyć całego postępowania albo tylko jego określonej części.
3) Możliwość uchylenia niektórych czynności przez sąd – przy zawieszeniu na podstawie art. 821 § 2 k.p.c. sąd może uchylić dokonane czynności egzekucyjne, z wyjątkiem zajęcia, jeżeli dłużnik złoży zabezpieczenie konieczne do zwolnienia go od egzekucji.
4) Czasowa ochrona dłużnika przed dalszą egzekucją – w praktyce zawieszenie daje dłużnikowi okres, w którym nie są prowadzone kolejne działania egzekucyjne, choć nie usuwa automatycznie skutków już dokonanych zajęć.
5) Odsunięcie w czasie zaspokojenia wierzyciela – dla wierzyciela skutkiem zawieszenia jest wstrzymanie możliwości dalszego dochodzenia należności w toku tej egzekucji do czasu jej podjęcia. 
6) Konieczność podjęcia postępowania po ustaniu przyczyny zawieszenia – aby egzekucja mogła być dalej prowadzona, potrzebne jest podjęcie zawieszonego postępowania po ustaniu przyczyny zawieszenia.

Restrukturyzacja przedsiębiorstwa a wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego

Wszczęcie procedury postępowania o zatwierdzenie układu jest sposobem na natychmiastowe zawieszenie egzekucji z mocy prawa i to bez wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Egzekucje dotyczące majątku objętego układem, co do zasady, ulegają zawieszeniu z mocy prawa, a wierzyciele nie mogą swobodnie wszczynać nowych egzekucji. 

Przedsiębiorcy nie muszą składać odrębnego wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, ale samo „wszczęcie procedury” w sensie organizacyjnym, np. zawarcie umowy z nadzorcą układu czy przygotowanie dokumentów, jeszcze nie daje ochrony przed egzekucją. Kluczowy jest moment dokonania obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego — dopiero od tego dnia stosuje się przepisy o zawieszeniu egzekucji (art. 226d i 226e Prawa restrukturyzacyjnego). Ochrona ta trwa do dnia prawomocnego umorzenia postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o zatwierdzenie układu albo zakończenia postępowania.

Mimo to często warto złożyć do komornika pismo informujące o dokonanym obwieszczeniu i dołączyć dowód obwieszczenia z KRZ, żeby przyspieszyć techniczne odnotowanie zawieszenia w konkretnej sprawie.